Սելիմի (Օրբելյանների) քարավանատունը

Օրբելյանների քարավանատունը (նախկինում հայտնի որպես Սելիմի քարավանատուն) գտնվում է Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում՝ Սելիմի (այժմ՝ Վարդենյաց) լեռնանցքի հարավային կողմում։ Այն երկրի ամենալավ պահպանված քարավանատունն է և հայկական միջնադարյան աշխարհիկ ճարտարապետության գերազանց օրինակ։ Այստեղ ապաստան էին գտնում Սևանա լիճ տանող միջազգային առևտրական ճանապարհով անցնող ճամփորդներն ու նրանց կենդանիները։

Քարավանատունը կառուցել են իշխան Չեսար Օրբելյանը և նրա եղբայրները 1332 թվականին՝ Աբու Սաիդ խան II-ի օրոք, ինչի մասին պատմում է նախասրահի հայերեն արձանագրությունը։ Մուտքի պարսկերեն արձանագրությունը նշում է 1326–1327 թվականները։ Սրահը սյուների 7 զույգով բաժանված է 3 երկայնական մասի։ Կենդանիները պահվում էին կողային նեղ անցումներում, որտեղ սյուների միջև քարե տաշտեր կային։ Քարավանատունը վերականգնվել է 1956–1959 թվականներին։

Լուսանկարում երկլանջ տանիքով մուտքն է՝ զարդաքանդակներով, ձախ կողմում՝ առյուծի, աջում՝ ցուլի բարձրաքանդակով։