Զվարթնոցի տաճարի ավերակները

Զվարթնոցի տաճարը (թարգմանաբար՝ «Զվարթուն հրեշտակների տաճար») վաղ միջնադարյան հայկական ճարտարապետության նմուշ է և գտնվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի հովանու ներքո։ Այն կառուցվել է 640–650 թվականներին Ներսես Գ կաթողիկոսի օրոք՝ ի պատիվ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի։ Տաճարը 49 մ բարձրությամբ գմբեթավոր, կլոր, եռահարկ կառույց էր։ Ասում են, որ այն նախատիպ է ծառայել Բյուզանդիայի նմանատիպ տաճարների համար, իսկ նրա բացմանը ներկա է եղել Կոստանդին Բ կայսրը։ 10-րդ դարում տաճարը ավերվել է երկրաշարժից։

1901–1907 թվականներին սկսվել են պեղումները, այժմ մասամբ վերականգնված է միայն առաջին հարկը։ Մոտակայքում են Ներսես Գ-ի պալատի ու բնակելի շենքերի մնացորդները և փոքր թանգարան։

Երկու լուսանկարում էլ երևում են վերականգնված կամարաշարը՝ քանդակազարդ խոյակներով սյուներով, և առանձին կանգնած սյուներ։