Ղարաքիլիսայի ճակատամարտի մասնակիցներ

Լուսանկարում Ղարաքիլիսայի ճակատամարտի մասնակիցներն են՝ չորս տղամարդ։ Երկուսը նստած են ծաղիկներով սեղանի երկու կողմերում, երկուսը կանգնած են նրանց հետևում։ Երեքի գլխարկներին խաչանշան է, չորրորդը մորթե գլխարկով է։

Ղարաքիլիսայի (Վանաձոր) ճակատամարտը հայկական և թուրքական զորքերի արյունալի բախում էր 1918 թվականի մայիսի 24–29-ը։ Ռուսական բանակի հեռանալուց հետո հայկական զորքերը նահանջում էին՝ ուղեկցելով հազարավոր փախստականների։ Թուրքական զորքերի մի մասը Ալեքսանդրապոլից (Գյումրի) շարժվեց դեպի Երևան, մյուսը՝ դեպի Ղարաքիլիսա։ Ծանր մարտերից հետո թուրքերը գրավեցին Ղարաքիլիսան, սակայն հայկական զորքերի ուժեղ դիմադրությունը ստիպեց նրանց հրաժարվել Հայաստանի խորքը առաջանալուց։

Թուրքական զորքերի հրամանատար Վեհիբ փաշան ընդգծել է այս ճակատամարտի բացառիկ կարևորությունը։ Բաշ-Ապարանի (Ապարան) և Ղարաքիլիսայի ճակատամարտերում հայկական զորքերը և աշխարհազորայինները փակեցին թուրքերի ճանապարհը դեպի Երևան և Արարատյան դաշտ, ինչը հնարավորություն տվեց ստեղծելու Հայաստանի Հանրապետությունը։