Բաղեշի բերդը

Բաղեշը (Բիթլիս) և նրա բերդը իրենց պատմության մեծ մասում եղել են հայկական մշակույթի և պետականության կարևոր կենտրոն։ Բաղեշի շրջանը (ներառյալ Աղձնիք և Տուրուբերան նահանգները) մտնում էր Մեծ Հայքի կազմի մեջ։ Բաղեշի բերդն առաջին անգամ հիշատակվում է 7-րդ դարում։ Այն քաղաքի կենտրոնական ամրոցն էր, իսկ քաղաքը մինչև ուշ միջնադար բնակեցված էր հիմնականում հայերով։

20-րդ դարի սկզբին Բաղեշը Օսմանյան կայսրության վեց հայկական վիլայեթներից մեկն էր՝ մոտ 10–15 հազար հայ բնակչությամբ՝ ընդհանուր 30–40 հազարից։ Քաղաքում պահպանվել էին բազմաթիվ հին քարե հայկական տներ։ 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի ջարդերն ու տեղահանությունները, որոնց գագաթնակետը 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանությունն էր, վերջ դրեցին տարածաշրջանում հայերի դարավոր ներկայությանը։

Լուսանկարում ժայռի վրա բարձրացող բերդն է՝ քարե պարիսպներով։ Ներքևում փողոց է՝ տներով, ծառերով, մի քանի անցորդներով և սայլով։