Աղթամարի Սուրբ Խաչ տաճարը, 1914 թ.

Լուսանկարում պատկերված է Աղթամարի Սուրբ Խաչ տաճարը Վանա լճի կղզում՝ 1914 թվականին։ Տաճարն ունի բարձր գլանաձև հիմքի վրա կոնաձև գմբեթ, պատերին երևում են քանդակազարդ գոտիներ, իսկ մուտքի մոտ կամարակապ կառույց է։ Առջևում խոտածածկ հողին նստած և կանգնած են բազմաթիվ մարդիկ՝ տղամարդիկ և երեխաներ։

Տաճարը կառուցվել է 10-րդ դարում՝ Վասպուրականի թագավոր Գագիկ Ա Արծրունու օրոք, և երկար ժամանակ եղել է հայ եկեղեցական ու մշակութային կենտրոն։ Շրջակայքում տեսանելի են տեղի բնակիչներ և ուխտավորներ, ինչը վկայում է տաճարի կենդանի հոգևոր դերի մասին մինչև Օսմանյան կայսրության վերջին տարիների աղետալի իրադարձությունները։