Էնեոլիթյան կաշվե կոշիկ Արենիի քարանձավից

Լուսանկարում էնեոլիթի դարաշրջանի կաշվե կոշիկ է, որը սպիտակ ձեռնոցներով մարդը պահում է ձեռքերում։ Կոշիկի վերին մասի երկայնքով երևում է քուղը։

Հնագետները այն գտել են Հայաստանում՝ Արենիի քարանձավում։ Սա աջ ոտքի կոշիկ է՝ պատրաստված կովի կաշվի մեկ կտորից։ Ներսում խոտ էր լցված, և մասնագետները հստակ չգիտեն՝ այն ոտքերը տաք պահելու համար էր, թե կոշիկի ձևը պահպանելու։ Հայտնի չէ նաև՝ այն պատկանել է տղամարդու, թե կնոջ։ Սկզբում ենթադրվում էր, որ կոշիկը 6–7 դարի վաղեմություն ունի, սակայն Օքսֆորդի 2 ռադիոածխածնային լաբորատորիաների փորձաքննությունը ցույց տվեց, որ այն 5500 տարեկան է։ Հայաստանի հնագիտության ինստիտուտի տնօրեն Պավել Ավետիսյանի խոսքով՝ սա Հին աշխարհի տարածքում գտնված ամենահին կոշիկն է։ Այն շատ նման է հայկական «չարուխ» կոշիկին։