Հայերեն մակագրությամբ մատանի Կիևից

Լուսանկարում պատկերված է 12–13-րդ դարերի մատանի, որը, ըստ ուկրաինացի գիտնականների, պատկանել է հայկական սփյուռքի ներկայացուցչի։ Այն գտնվել է 1936 թ. Կիևում՝ Տասանորդաց եկեղեցու կալվածքում, Կիևի հնագիտական արշավախմբի պեղումների ժամանակ, որը ղեկավարում էր Տոդոսի Մովչանովսկին։ Այնտեղ հայտնաբերվել են երկու գանձ, որոնցից մեկը բաղկացած էր միայն արծաթե զարդերից՝ մատանիներից, ապարանջաններից, կոլտերից և ականջօղերից։

Մատանու քառակուսի ակնատեղիին՝ ալիքաձև շրջանակի մեջ, փորագրված է հայերեն մակագրություն, որը կարդացվել է որպես «Արս(զ)էն»՝ հավանաբար տիրոջ անունը։ Մատանին, ըստ երևույթին, երկար է օգտագործվել՝ զարդանախշը գրեթե մաշվել է։ Աղբյուրի համաձայն՝ հայկական համայնքը վաղուց էր ապրում Կիևում, իսկ 1062 թ. Կիևի իշխան Իզյասլավը 20 հազար հայի ծառայության է հրավիրել պոլովցիների դեմ պայքարի համար։