Քանդակազարդ տապանաքար Նորատուսի գերեզմանատանը

Նորատուսը պատմական հայկական գերեզմանատուն է Գեղարքունիքի մարզում, Սևանա լճի մոտ, հայտնի իր խաչքարերով։ Այն համարվում է աշխարհում խաչքարերի ամենամեծ հավաքածուն՝ 7 հեկտար տարածքում մոտ 1000 խաչքար, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի իր զարդանախշը։ Ամենահին խաչքարերը 9–10-րդ դարերից են, բայց մեծ մասը ստեղծվել է 13–17-րդ դարերում։ Որոշ տապանաքարերի վրա փորագրված են կյանքից տեսարաններ, օրինակ՝ հարսանիք։

Ավանդության համաձայն՝ Լենկթեմուրի արշավանքի ժամանակ տեղացիները խաչքարերին սաղավարտներ են դրել և սրեր կախել, որպեսզի մեծ զորքի տպավորություն ստեղծեն, և վախեցած թշնամին նահանջել է։ Այսօր գերեզմանատունը պատմամշակութային արգելոց է։

Լուսանկարում ուղղանկյուն տապանաքար է՝ եզրերին հյուսածո զարդանախշով։ Վրան քանդակված են ձի, մի քանի մարդկային կերպար, աջում՝ խաչ, վերևում՝ հայերեն արձանագրություն։